Lupus erythematodes

Lupus erythematodes is een vorm van reuma waarbij je afweersysteem je gezonde cellen en weefsels aanvalt. Hierdoor krijg je ontstekingen in verschillende delen van je lichaam. 

Meestal begint lupus met huidklachten of gewrichtspijn. Soms raken ook organen ontstoken, zoals je nieren of je hart. 

Lupus komt vaker voor bij vrouwen, en begint meestal tussen de 20 en 40 jaar.

Er zijn meerdere vormen van lupus, met elk hun eigen klachten en verloop. Bij huidlupus blijven de klachten meestal beperkt tot de huid. Bij systemische lupus (SLE) kunnen ook je organen ontstoken raken.

Soms ontstaat lupus als bijwerking van medicijnen. Deze vorm verdwijnt meestal als je met het medicijn stopt.

De klachten verschillen per persoon en per vorm van lupus. Dit zijn veelvoorkomende klachten:

• huidklachten, zoals een vlindervormige uitslag op je gezicht, en rode of schilferige plekken of overgevoeligheid voor zonlicht
• klachten aan je gewrichten, zoals pijn, stijfheid of zwelling. Vooral in de ochtend of na rust.
• ernstige vermoeidheid
• koorts zonder duidelijke oorzaak
• klachten aan organen, bijvoorbeeld benauwdheid of vocht vasthouden door ontstekingen aan longen, hart of nieren
• het fenomeen van Raynaud, waarbij je vingers of tenen wit of blauw kleuren en pijnlijk aanvoelen door kou of stress
• zweertjes in de mond, haaruitval of opgezette klieren.

De klachten kunnen wisselen. Soms heb je veel klachten, soms weinig.

De oorzaak is niet helemaal duidelijk. Wel weten we dat lupus ontstaat door een overactief afweersysteem. 

Mogelijke factoren die lupus kunnen uitlokken:

• erfelijke aanleg
• hormonale veranderingen, bijvoorbeeld tijdens een zwangerschap
• zonlicht
• bepaalde medicijnen
• infecties

Een arts stelt de diagnose op basis van je klachten en lichamelijk onderzoek. Lupus is soms lastig te herkennen, omdat de klachten kunnen lijken op andere ziektes. Vaak zijn verschillende onderzoeken nodig, zoals:

• Lichamelijk onderzoek, waarbij de arts je huid, gewrichten, hart en longen onderzoekt.
• Bloedonderzoek, om te kijken of er antistoffen of ontstekingswaarden in je bloed zitten.
• Urineonderzoek, om te checken of je nieren goed werken.
• Beeldvorming, zoals een hartfilmpje of röntgenfoto van je longen.
• Biopsie, waarbij een stukje huid of nierweefsel wordt onderzocht.

Het verloop van lupus is heel verschillend. Bij sommige mensen blijven de klachten mild. Anderen krijgen ernstigere ontstekingen aan bijvoorbeeld de nieren of het hart. 

Vaak verloopt lupus in periodes. Rustige fasen wisselen zich af met opvlammingen. Je arts volgt je ziekteverloop en past de behandeling aan als dat nodig is.

Met goede behandeling kun je de ziekte vaak onder controle houden. De behandeling hangt af van je klachten en van de vorm van lupus die je hebt. Het doel is altijd ontstekingen verminderen en je afweersysteem tot rust brengen.

Vaak krijg je:

• Hydroxychloroquine: een medicijn dat ontstekingen remt en je afweer onderdrukt.
• Corticosteroïden, zoals prednison, bij een opvlamming of bij ernstige ontstekingen.
• Afweeronderdrukkers, zoals methotrexaat, azathioprine of mycofenolaat, bij ernstige of aanhoudende klachten.
• Biologische medicijnen: bij mensen met SLE die niet goed reageren op andere medicijnen.

Bij huidklachten krijg je vaak ook een zalf met corticosteroïden. Als je huid gevoelig is voor zonlicht, krijg je het advies om zonlicht te vermijden en je huid goed te beschermen.

Je kiest de behandeling samen met je arts. Wat jij belangrijk vindt, telt mee.

Lupus kan je leven flink beïnvloeden. Deze tips helpen je om beter met de ziekte om te gaan:

• Bescherm je huid tegen de zon. Draag kleding met lange mouwen en gebruik zonnebrandcrème met hoge beschermingsfactor.
• Zorg dat je genoeg rust neemt. Blijf ook bewegen, maar doe dat op jouw tempo.
• Eet gezond en gevarieerd. Vermijd alfalfa, dit kan je klachten verergeren.
• Wees voorzichtig met zonlicht, en gebruik geen zonnebank.
• Heb je vragen over voeding of bewegen? Dan kan een diëtist of oefentherapeut met je meedenken.
• Praat over je klachten, ook als ze niet zichtbaar zijn. Vermoeidheid, pijn of somberheid mogen er zijn.

Heb je twijfels of zorgen? Bespreek ze met je huisarts of reumatoloog.